السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

118

تفسير هدايت (فارسى)

برساند . پس رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - گفت : « اگر سخن را كوتاه كنم ، مسأله را ناگفته گذارده‌ام . آزاد كردن بنده و فك رقبه » ، اعرابى گفت : مگر هر دو يك چيز نيست ؟ گفت : « نه ، آزاد كردن آن است كه تنها به آن بپردازى ، و فك رقبة شركت كردن تو در پرداختن بهاى بردهء آزاد شده است ، و ديگر رساندن غنيمت به خويشاوند ، پس اگر اين نباشد ، گرسنه را سير كن ، و تشنه را سيراب ساز ، و امر به معروف و نهى از منكر كن ، و اگر اينها را نتوانى زبان خود را از گفتن جز آنچه نيك است نگاه دار » . « 6 » [ 14 ] « أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ - يا خوراك دادن در روز تنگى و گرسنگى ، » خوراك به مردمان دادن بسيار خوب است ، و در هنگام سختى و مجاعه كه بخل مردمان شديدتر مىشود ، و همه چيز را براى خود خواستن انتشار پيدا مىكند ، و مردمان در ناراحتى و اضطراب سخت به سر مىبرند ، اين اطعام بزرگترين پاداش را براى اطعام كننده در نزد خدا تأمين مىكند ، چه به منزلهء تجاوزى از حالت بخل و حرص و بالا رفتن از عقبهء خودخواهى است . [ 15 ] اطعام گاه براى دست يافتن به نتيجه‌اى مادّى يا به منظور ريا و نام نيك پيدا كردن است ، و اين هدف معمولا از انتخاب موضوع آن معلوم مىشود ، چه در ميان مردم كسانى هستند كه دينارى به فقير نمىدهند ، ولى در سفره‌هاى رنگين حكايت كنندهء بزرگى و بزرگوارى مبالغ هنگفت به مصرف مىرسانند . و به همين سبب خدا حدّ انفاق را معين كرده و گفته است : « يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ - به يتيمى خويشاوند ، » پس شايسته‌ترين مردم براى اطعام ايتام خويشاوند هر كسند . و يتيم حلقهء ضعيفى در اجتماع است ، / 123 و اين نتيجه‌اى از ضعف او و كمى احترام قايل شدن مردم براى يتيم است ، و به همين سبب در نصوص قرآن فراوان از اهتمام به يتيمان سخن

--> ( 6 ) - الميزان ، ج 30 ، ص 295 .